TS. Mai Văn Thắng
Khoa Luật, ĐHQGHN
Không hiểu sao cho đến tận bây giờ tôi vẫn có một
ý niệm rằng, Hiến pháp và "Đạo luật cơ bản của Nhà nước" không phải là một.
“Đạo luật” là văn bản
do nhà nước, mà chính xác hơn là (thông thường là) do cơ quan lập pháp ban hành. Đây thường là cơ quan dân cử, tuy nhiên không phải ở đâu cũng vậy. Thiết chế này có thể đại diện cho lợi ích của quảng
đại dân chúng, nhưng cũng có thể là không, nhưng có điều chắc chắn rằng, đạo luật
luôn có hiệu lực bắt buộc. Khi nói đến “luật” là nói đến
những quy định bắt buộc và có cơ chế đảm bảo cho sự tuân thủ, thực thi. Luật Bóng
đá và các luật chơi khác cũng vậy, kể cả luật tục của các cộng đồng.
Nhưng nói đến “Đạo luật” là nói đến một loại luật đặc biệt - văn bản với những quy định có tính chất nhà
nước và được đảm bảo bằng quyền lực nhà nước. Đạo luật luôn là sản phẩm của hoạt
động quyền lực nhà nước. Dự luật có thể xuất phát từ sáng kiến của ai đó, thiết chế
nào đó, nhưng nó phải được cơ quan lập
pháp thông qua theo quy trình thì mới trở thành đạo luật.
