CẤY GHÉP VÀ CHUYỂN HÓA PHÁP LUẬT TẠI VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HÓA VÀ HỘI NHẬP QUỐC TẾ

 

GIỚI THIỆU SÁCH:

Sách chuyên khảo "Cấy ghép và chuyển hóa pháp luật tại Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế"

Đồng chủ biên:

PGS.TS. Nguyễn Văn Quân

PGS.TS. Mai Văn Thắng

NXB. Chính trị Quốc gia sự thật, 11/2025

Sách Nhà nước đặt hàng

Tham gia sâu vào quá trình hội nhập quốc tế và toàn cầu hóa, Việt Nam phải đối mặt với nhiều thách thức cần giải quyết, đặc biệt là thách thức về hoàn thiện thể chế nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Thể chế được coi là “điểm nghẽn của điểm nghẽn”, trong đó pháp luật là một trong những yếu tố quan trọng, gắn với mục tiêu xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân. Để hội nhập thành công, cần xây dựng một hệ thống pháp luật đồng bộ, hoàn chỉnh, hiện đại, phù hợp với các chuẩn mực chung của nhân loại tiến bộ, đồng thời tương thích với đặc điểm riêng của đất nước. Vì vậy, trong quá trình xây dựng và hoàn thiện thể chế pháp lý, Việt Nam có thể chọn lọc, tiếp thu những tinh hoa pháp lý của các quốc gia để hoàn thiện và hiện đại hóa hệ thống pháp luật.

Bên cạnh đó, trong bối cảnh toàn cầu hóa, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và truyền thông cùng với sự dịch chuyển của nguồn vốn, dịch vụ và lao động đã thu hẹp khoảng cách giữa các khu vực và quốc gia trên toàn thế giới. Chúng ta đang sống trong một “thế giới phẳng”, nơi có những quy định chung nhằm giúp các cá nhân và cộng đồng có thể “chung sống” cùng nhau. Thực tế này đòi hỏi phải có những quy định pháp luật mang tính hài hòa ở cả cấp khu vực và toàn cầu. Trong bối cảnh đó, sự xích lại gần nhau về thể chế pháp lý giữa các quốc gia trở thành một yêu cầu cấp bách, khách quan và cần thiết. Các tổ chức quốc tế, tổ chức khu vực và thể chế tài chính toàn cầu đều dựa trên các chuẩn mực pháp lý chung để đề ra yêu cầu và điều kiện đối với các quốc gia thành viên hoặc những quốc gia mong muốn hội nhập, tiếp cận các nguồn lực chung. Xu hướng cấy ghép và chuyển hóa pháp luật vì thế ngày càng phổ biến trong thế giới hiện đại.

“Cấy ghép” là một khái niệm xuất phát từ lĩnh vực y học và sinh học, mô tả quá trình đưa một bộ phận từ cơ thể sống này vào cơ thể sống khác. “Cấy ghép” có nhiều ưu điểm bởi trước khi thực hiện, cần có sự nghiên cứu kỹ về điều kiện, môi trường cũng như khả năng tiếp nhận. Quá trình này đòi hỏi sự lựa chọn kỹ lưỡng và mang tính chủ động nhằm tạo ra một sự sống mới hoàn thiện hơn, phù hợp hơn với điều kiện mới.

Trong bối cảnh hội nhập “không hòa tan” của Việt Nam, “cấy ghép pháp luật” (legal transplant) là một phương thức phù hợp, góp phần quan trọng vào quá trình cải cách pháp luật quốc gia. Trước khi đưa một hiện tượng pháp lý mới vào Việt Nam nhằm đáp ứng yêu cầu của toàn cầu hóa, cần tiến hành nghiên cứu kỹ lưỡng để đảm bảo hiện tượng đó có thể được tiếp nhận và phát huy hiệu quả trong môi trường và điều kiện của Việt Nam. Sau khi cấy ghép, bước tiếp theo là chuyển hóa pháp luật - tức là làm cho hiện tượng, chuẩn mực pháp lý được cấy ghép thích ứng với các điều kiện và yêu cầu phát triển của Việt Nam, từ đó hòa nhập và phát triển trong hệ thống pháp luật hiện hành.

Cuốn sách này là công trình nghiên cứu chuyên sâu đầu tiên về cấy ghép và chuyển hóa pháp luật tại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hóa. Công trình sẽ góp phần làm sáng tỏ các vấn đề lý luận về cấy ghép và chuyển hóa pháp luật, nhu cầu và sự cần thiết của quá trình này đối với Việt Nam. Đồng thời, cuốn sách cũng phân tích những ưu điểm nổi trội của cấy ghép và chuyển hóa pháp luật so với các hiện tượng pháp lý khác như du nhập, ảnh hưởng, tiếp nhận hay thích ứng pháp luật. Nội dung cuốn sách còn đề cập các yêu cầu và điều kiện cần thiết để thực hiện cấy ghép, chuyển hóa pháp luật thành công tại Việt Nam trong bối cảnh hiện nay.

Bên cạnh đó, cuốn sách chuyên khảo này cũng đi sâu vào thực tiễn cấy ghép và chuyển hóa pháp luật trong các lĩnh vực cụ thể như pháp luật hình sự, pháp luật hành chính, luật nghĩa vụ, pháp luật hợp đồng, pháp luật sở hữu trí tuệ v.v.. Ngoài ra, cuốn sách còn phân tích kinh nghiệm của một số quốc gia trên thế giới trong việc cấy ghép và chuyển hóa pháp luật, đồng thời đưa ra các đề xuất, khuyến nghị nhằm góp phần thực hiện quá trình này thành công tại Việt Nam. Qua đó, cuốn sách hướng tới mục tiêu góp phần tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, tạo động lực đưa đất nước bước vào một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.

Trân trọng giới thiệu đến những ai quan tâm.